Overlays en toegankelijkheidsplugins: waarom we ze afraden
Een knop of plugin die uw site met één regel code toegankelijk zou maken, klinkt aantrekkelijk. Waarom het niet werkt en wat u beter kunt doen.
Misschien hebt u het gezien: een kleine knop in de hoek van een website, vaak met een icoon van een persoon. Klik erop, en er opent een paneel waarmee u de tekst groter maakt, de kleuren verandert of het contrast verhoogt. Zo’n knop heet een overlay. Soms heet het ook een toegankelijkheidsplugin of widget.
Aanbieders beloven dat u uw site met één regel code toegankelijk maakt. Dat klinkt fijn. Maar het klopt niet. In dit artikel leggen we uit waarom wij overlays afraden.
Wat is een overlay?
Een overlay is een stukje programma dat over uw site heen wordt gelegd. U plaatst het via een plugin of een regel code. Het probeert dan automatisch problemen op uw pagina te herstellen. Het voegt daarnaast een paneel toe met opties voor de bezoeker.
Er is niets mis met het idee dat bezoekers de tekst groter kunnen maken. Maar dat kunnen zij al. Elke browser heeft inzoomen. Elk besturingssysteem heeft instellingen voor grotere letters, sterker contrast en een donkere weergave. Mensen die dat nodig hebben, hebben het meestal al ingesteld, en nemen die voorkeuren overal mee.
Waarom werkt het niet?
De code eronder blijft hetzelfde
Een overlay repareert de onderliggende code niet. De fouten zitten in de site zelf: een knop die geen echte knop is, een afbeelding zonder beschrijving, een formulier zonder labels. De overlay draait daar overheen en probeert te raden wat er bedoeld werd. Raden gaat vaak mis.
Een programma kan niet begrijpen wat een afbeelding betekent. Het kan niet beoordelen of een kop logisch is of dat een formulier duidelijk is. Zulke dingen vragen om een mens die de site kent.
Schermlezergebruikers hebben er vaak last van
Dit is het belangrijkste punt. Mensen die een schermlezer gebruiken, zijn juist de groep waarvoor zo’n overlay vaak bedoeld lijkt. Toch melden veel van hen dat overlays hen in de weg zitten. Ze hebben hun eigen programma al goed ingesteld. Een overlay voegt dan extra, soms tegenstrijdige aanwijzingen toe. Het paneel zelf kan ook weer moeilijk te bedienen zijn. Zo maakt het de site soms slechter bruikbaar dan voorheen.
Deze zorg wordt breed gedeeld door mensen die zelf met zulke hulpmiddelen werken, en door deskundigen op het gebied van toegankelijkheid.
Het lost de wettelijke vraag niet op
Wilt u de site toegankelijk maken omdat de regels dat vragen? Dan telt de site zelf. Een overlay geeft geen garantie dat de site voldoet. Wie een overlay plaatst en daarna denkt dat het klaar is, loopt dus nog steeds risico. Over wat voor uw bedrijf geldt, kunt u juridisch advies vragen.
U houdt een afhankelijkheid
Een overlay is een abonnement of een stukje code van een andere partij. Die code laadt bij elke pagina mee. Dat kan de site trager maken. Het is ook iets wat u blijft betalen en bijhouden. Een verbetering in de site zelf blijft staan, en kost u eenmalig moeite.
Wat helpt dan wel?
Echte toegankelijkheid zit in de site zelf. De basis is steeds hetzelfde.
- Meet eerst. Laat een scan en een handmatige controle zien waar de problemen zitten.
- Los de oorzaak op. Pas de code aan: echte knoppen en links, goede koppen, labels bij velden, beschrijvingen bij afbeeldingen, genoeg contrast.
- Bouw nieuw werk meteen goed. Dat is goedkoper dan achteraf repareren.
- Test met echte bezoekers. Zij vinden wat een programma mist.
- Houd het bij. Controleer na elke grote wijziging opnieuw.
Dat klinkt als meer werk dan één regel code. Dat is ook zo. Maar het resultaat is een site die echt werkt, voor iedereen, ook zonder extra knop.
Mag een paneel met opties dan nooit?
Een eigen keuze voor een donkere weergave of grotere tekst kan prima, als bonus. Het gaat om de volgorde. Eerst moet de site zelf in orde zijn. Pas daarna kan een extra keuze nuttig zijn. Een paneel mag nooit een excuus zijn om de basis over te slaan.
Wat als u er al een hebt?
Dat is geen ramp. Laat uw site eerst controleren met de overlay uitgezet. Zo ziet u hoe de site er echt voor staat. Los daarna de problemen in de code op. Bent u klaar, dan kunt u beslissen of u de overlay nog wilt.
Zelf controleren
- Heeft uw site een knop of widget die “toegankelijkheid” belooft? Dan gaat het om een overlay.
- Zet de overlay uit, als dat kan. Werkt uw site dan nog goed met het toetsenbord?
- Controleer de basis. Hebben afbeeldingen beschrijvingen, velden labels en pagina’s koppen?
- Vraag uw aanbieder wat er in de code verandert. Is het antwoord vaag? Wees dan voorzichtig.
- Laat bezoekers testen. Vraag iemand die een schermlezer gebruikt om uw site te proberen.